Wydawało by się, ze w kołowrotku żadnej filozofii nie powinno być. Po prostu szpula z linka i z rączką żeby zwijać i rozwijać linkę. I ta zasada rządzi w ocenie jakości kołowrotków. Im prostszy tym lepszy.

Wraz z rozwojem umiejętności każdego nurka zmienia się Jego sprzęt. To - każdy z nas nurkujących już odczuł na własnej skórze, a właściwie na własnym portfelu. Niestety każdy sprzęt "dla bardziej zaawansowanych" prawie zawsze jest droższy. Ta zasada dotyczy również kołowrotków.

Generalnie kołowrotki można by podzielić na trzy klasy

- rekreacyjne
- dekompresyjne
- eksploracyjne

Kołowrotki nurkowe rekreacyjne

Jak już sama nazwa wskazuje nie służą niczemu innemu oprócz rekreacji czyli rozrywce z posiadania takiego urządzenia.
Moja rada - trzymać się z daleka od takich sprzętów bo tak naprawdę to trudno określić do czego one maja służyć. Ładnie wyglądają, maja różne przemyślne blokadki itp., ale nie widziałem żadnego dobrego nurka z takimi urządzeniami, wiec o czymś to świadczy.

Kołowrotki dekompresyjne lub lepiej kołowrotki techniczne

Główne zadania takich kołowrotków to wypuszczenie boi dekompresyjnej z różnych głębokości. W zależności od głębokości, na której planujemy wyrzucać boje, tak dobieramy kołowrotek. Dobrą praktyką jest takie dobranie kołowrotka, aby można było wyrzucić boje z pierwszego przystanku dekompresyjnego. Zazwyczaj boje wyrzuca się z 12 metrów, ale zawsze warto mieć tyle linki aby wyrzucić ją z przynajmniej 21 metra. Jeżeli coś się dzieje z nitroksem pięćdziesiątka na dwudziestym pierwszym metrze to już może to oznaczać problem, o którym być może warto by było zasygnalizować. Jeżeli planujemy wypuszczać boję głębiej (np jako znak dla support diverow) warto wybrać duży kołowrotek, którym można wygodnie zwinąć dużą ilość linki z większej głębokości. W nurkowaniach dekompresyjnych kołowrotki powinny być zdublowane i często robi się to z wykorzystaniem szpulki.

Należy wziąć pod uwagę, że zwijanie 20 metrów linki na szpulkę nie jest miła i lekka praca manualną, więc szpulka powinna być odpowiedniej wielkości do naszych rękawic - czyli odpowiednia dziura i odpowiednio duży karabinek do zwijania. W nurkowaniach wrakowych kołowrotkami również poręczujemy niektóre eksploracje wnętrz wraków. Szpulki zazwyczaj używa się, tak jak w jaskiniach, do połączeń wejścia, do poręczówki głównej wewnątrz wraku.

Zasada wyboru jest prosta - wygodne operowanie kołowrotkiem i światłem jednocześnie.

Jakich elementów naszym zdaniem nie powinien mieć kołowrotek deko? - wszelkiego rodzaju blokady i automatyczne stopery - żeby uniknąć sytuacji nagłego zablokowania kołowrotka, co mogło by wyciągnąć nurka na powierzchnie.

W nurkowaniach wrakowych dobra praktyka jest kołowrotek z zapasem linki dostatecznym, aby wypuścić boje z wraku, zamocować kołowrotek do wraku i wyjścia po lince na powierzchnie. To w przypadkach gdy nie możemy dojść do opustówki a stan morza może nas wyprowadzić daleko od wraku i statku lub przy wysokiej fali, kiedy to z daleka niezmiernie trudno jest wypatrzeć nurka i boje. Po dekompresji, następnego dnia, można przecież zabrać pozostawiony kołowrotek a nawet jeśli nie, to parę metrów linki i wartość kołowrotka jest niższa od naszego zdrowia i bezpieczeństwa.
To jeden ze sposobów wynurzania lepszym sposobem jest zaczepić linkę do wraku i wynurzać się na kołowrotku, lub jeśli mamy y zapas linku to strzelamy boję, przekładamy kołowrotek np przez reling lub coś innego co pozwoli później zwinąć linkę i wynurzamy się na kołowrotku sygnalizując jednocześnie nasze położenie nie tracąc niczego.

Kołowrotki jaskiniowe

Cave diverzy wiedza o co z chodzi ich kołowrotkami, wiec pisze dla wszystkich, którzy nie wiedzą.
Kołowrotki jaskiniowe coraz częściej kupuje się i używa w nurkowaniach nie jaskiniowych. Nie wszystko co jaskiniowe jest zaraz najlepsze w każdym innym nurkowaniu. Nie ma sensu targać ze sobą kołowrotka ze 100 i więcej metrami linki jeżeli nurkujemy na wrakach do 50-60 metrów. Poza tym linka w jaskiniach zazwyczaj nie jest narażona na takie środowisko jak we wrakach. Kołowrotki jaskiniowe skonstruowane są tak, aby wygodnie można było operować kołowrotkiem i światłem jednocześnie. Czyli w jednej łapce trzymać kołowrotek i latarkę (palnik z uchwytem Godmana) a druga zwijać bez majtania snopem światła po całej jaskini. Szpulek w jaskiniach używa się do poręczowania skoków z jednej głównej liny na drugą. Na szpulkach jest zazwyczaj do 30 metrów linki.

Kołowrotki są narzędziami naszego bezpieczeństwa, natomiast mogą być równie dobrze przedmiotami groźnymi dla nas. Najczęstsze problemy to wyciągnięcie nurka, splątanie linki, zaplątanie w linkę. Co robić w takich sytuacjach?

- Kołowrotek nas wyciąga! - Niech sobie wyciąga, wypuszczamy kołowrotek i niech Sobie leci sam. Znajdziemy go na powierzchni po nurkowaniu, a jak nie to i tak łatwiej kupić nowy niż leczyć się z dcs.

- Zaplatana linka... Nie można ani zwijać ani rozwijać kołowrotka. - odciąć linkę i nie walczyć z kołowrotkiem. Jeżeli nie rozwija się i nie zapętla się, upchać go w kieszeń i przejść na backup, lub zostawić go i wyciągnąć następnym razem lub spisać na stratę.

- Zaplatałem się w kołowrotek - wyciąć się, upchnąć skołtuniony kołowrotek w kieszeń lub spisać na stratę.
Generalna zasada - jeżeli zabieramy ze sobą skołtuniony kołowrotek musimy mieć pewność, że się nie rozwinie. Może to doprowadzić do jeszcze większych problemów. Jeżeli nie mamy takiej pewności lepiej spisać go na stratę.

Praca z kołowrotkiem nie jest wcale taka prosta i dlatego kołowrotek powinien być tak dobrany, aby odpowiadał zadaniu jakie mamy wykonać pod wodą.  Nie należny się do niego zbytnio przywiązywać, aby w każdej chwili można było się z nim pożegnać. Życie jest drogie a kołowrotek, dobry kołowrotek, to jedynie około 100-200 dolarów...

Andrzej Gołka, Marcin Chochorowski